L4 na stres i wypalenie zawodowe w 2022 r.

Wypalenie zawodowe nazywane również bornout to problem, który z roku na rok dotyka coraz większej liczby pracowników, ma bardzo złożony obraz, na który może składać się wiele symptomów. Najkrócej ujmując,  wypalenie zawodowe można stwierdzić, wówczas kiedy zaangażowany pracownik traci motywację do swoich obowiązków poprzez psychiczne, emocjonalne, a nawet fizyczne wyczerpanie, co skutkuje brakiem efektywności i kompetencji.

Rozwijając tę myśl wypalenie zawodowe jest odpowiedzią organizmu na stres związany z obowiązkami służbowymi, objawia się mniejszą  motywacją i utratą energii, pogorszeniem jakości wykonywanych zadań i złymi relacjami z pracownikam.

Objawy wypalenia zawodowego wpływają nie tylko na nasze życie zawodowe, ale również rodzinne, partnerskie czy przyjacielskie. Zazwyczaj dotykają każdego obszaru życia człowieka i mają przejawy fizyczne, behawioralne i emocjonalne.

  • Fizyczne: zmęczenie, zaburzenia snu, zaburzenia apetytu, spadek aktywnosci seksualnej, nadużywanie używek, zaniedbywanie aktywności fizycznej bóle somatyczne, obniżona odporność, płaczliwość
  • Behawioralne: obiżony nastrój, znużenie, niezadowolenie z pracy, uraz wobec ludzi, poczucie osamotnienia, brak celów życiowych i zawodowych, obwinianie się, niska samoocena, bezsilność, negatywne myśli, nawet te samobójcze
  • Emocjonalne: agresywność, brak zainteresowania relacjami interpersonalnymi, niechęć do pracy, kompulsywne podejmowanie decyzji, negatywne nastawienie do pracowników, trudności w wyrażaniu oponii, częste spoglądanie na zegarek w pracy, korzystanie z L4, brak organizacji pracy

Wypalenie zawodowe to choroba?

Syndrom wypalenia zawodowego to bez wątpienia kolejna choroba cywilizacyjna, która dotyka współczesne społeczeństwo. Objawy wypalenia zawodowego mogą być tak silne, że nie pozwalają na codzienne wykonywanie zawodowych obowiązków, a brak jakich kolwiek działań i reakcji może spowodować, że pracownik popełnia błędy, skutkujące dotkliwymi konekwencjami dla firmy.

W czerwcu 2019 WHO wpisało wypalenie zawodowe do Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD) i ma  obowiązywać od 1 stycznia 2022 roku. Bornout przestaje zatem być tylko koncepcją kulturowo- społeczną czy zestawem objawów, a zakfalifikowano je jako za syndrom zawodowy związany z bezrobociem i zatrudnieniem i już za ponad rok lekarze z tego tytułu będą mogli wystawić zwolnienie lekarskie.

Czy przerwa w wykonywaniu obowiazków służbowych (L4) przeznaczona na odpoczynek i walkę z dolegliwościami wypalenia zawodowego to szansa czy zagrożenie? Pracownik z pewnością będzie miał szanse na szybsze dojście do formy,  z drugiej zaś strony zwolnienie brane tearetycznie na leczenie wypalenia zawodowego mogę spowodować liczne nadużycia. Pracodawcy już boją się symulowania choroby.

Wg Badań z Satysfakcji Pracy (2016) wynika, że wypalenie zawodowe to problem prawie 25% Polaków, więc jak dodamy do nich tych, którzy będa chcieli wykorzystać powyższe L4 niezgdnie z jego przeznaczeniem to obawy pracodawców mogą wydawać się naprawdę słuszne. Dodatkowo pamiętajmy, że Polska od dawna walczy, jednak jak narazie bezskutecznie z wysokim poziomem wystawianych zwolnień lekarskich, która znacznie przekracza średnią europejską. Z kolei Jolanta Jastrzębska, psycholog i ekspert ds. zmiany kariery, ManpowerGroup, uspokaja twierdząc, że „wprowadzenie wypalenia zawodowego na listę jednostek chorobowych jedynie usystematyzuje diagnozowanie i nie powinno wpłynąć na zwiększoną liczbę zwolnień L4. Pracownicy, którzy obecnie doświadczają lub doświadczali wypalenia, mogli korzystać ze zwolnień lekarskich, ale ich schorzenia były inaczej diagnozowane.”

Stres przyczyną wypalenia zawodowego?

Przyczyn wypalenia zawodowego może być wiele, tak samo jak może dotknąć każdego z nas. Z badania Kronos Incorporated i Future Workplace wynika, że na wypalenie zawodowe mają wpływ: nieadekwatne wynagrodzenie (41 proc.), przeciążenie pracą (32 proc.), nadgodziny (32 proc.), nieefektywne zarządzanie w firmie (30 proc.), brak związku między rolą pracownika, a strategią firmy (29 proc.), niska kultura pracy (26 proc.). W dzisiejszych czasach professuinal burnout jak mówi K. Zańska-Kozłowska z UEK „to inaczej odpowiedź organizmu na stres, którego źródłem jest sytuacja w pracy. Może być reakcją na długotrwałe przeciążenie obowiązkami, zbyt odpowiedzialne oraz trudne zadania, a także wyczerpującą, monotonną i nudną pracę. Wypalenie zawodowe, występuje, gdy praca przestaje dawać satysfakcję, pracownik przestaje się rozwijać zawodowo, czuje się przepracowany i niezadowolony z wykonywanego zajęcia, które niegdyś sprawiało mu przyjemność.” Jak widać to sytacje stresogenne „graj pierwsze skrzypce” w przyczynach wypalenia zawodowego. A polscy pracownicy są w czołówce najbardzej zestresowanych. Narodowy Wskaźnik Stresu zrealizowany przez firmę Extended DISC przedstawia, że w Polsce jest on na poziomie 2,22 (2009). Dla porównania w Niemczech 1,53, w USA 1,51, a w Anglii 1,47. 

Początkowo uważano, że wypalenie zawodowe dotyczy pracowników mających bezpośredni związek z pomaganiem innym, czyli nauczycieli, psychologów, lekarzy czy pielęgniarek. Jak pokazują najnowsze badania dotyka ono w szczegolności osób od których wymga się dużej odpowiedzialności i zaangażowania emocjonalnegp. Są to często osoby wykształcone, zdolne i pracujące w korporacjach, dla których praca jest najważniejszą wartością w życiu. Tacy ludzie całą swoją energię i czas poświęcają służbowym obowiązkom, rezygnując z życia osobistego, zatracają chęci do sportu, hobby, życia towarzyskiego i rodzinnego.

Szefie działaj prewencyjnie! Dbaj o samopoczucie swoich pracowników.

Dobry pracodawca to nie tylko taki, który wypłaca wynagrodzenie na czas, organizuje szkolenia, ale ten któremu bliskie jest samozadowolenie jego pracowników, obserwuje swój zespół i stara się eliminować negatywne czynniki, motywuje, wspiera i słucha oraz zachęca do komunikowania swoich potrzeb i problemów. Ludzie chcą pracować w miejscach, które są przyjemne, realizować zawodowo swoje pasje i pomagać innym, a przy tym zarabiać.

Wypalenie zawodowe wpływa negatywnie nie tylko na pracownika, ale również na jego miejsce pracy. Badanie z 2017 r. przeprowadzone przez Kronos Incorporated i Future Workplace potwierdza, że wypalenie zawodowe utrudnia budowanie zaangażowanego zespołu i co ciekawe występuje przede wszystkim w dużych firmach.

Pracodawca może stosować różne środki, aby wspierać swoich pracowników, zaczynajac od zatrudniania nowego pracownika: ważne jest przydzielanie mu obowiązków zgodnie z jego możliwosciami, kompetencjami i doświadczeniem, kolejny krok to możliwość rozwoju, wyznaczanie celów i wyzwań, które będą czyniły pracę bardziej satysfakcjonującą. Bardzo ważne jest również budowanie kultury organizacyjnej, która ceni pozytywne relacje i w otwarty sposób komunikuje się z pracownikiem.

Najważniejszy jest jednak wypoczynek po pracy i rozładowanie stresu, który jest główną przyczyną wypalenia zawodowego.  Pamiętajmy przy tym, że stresu nie da się zupełnie wyeliminować z życia zawodowego. Z przeprowadzonego ostatnio badania Hays Poland wynika, że nawet 84% pracowników doświadcza w obecnej pracy czynników powodujących stres. Przez wypoczynek zatem można rozumieć dwie rzeczy:

Pierwsza, którą można nazwać intuicyjną to dobry sen, krótka przerwa w ciagu pracy, rozsądna liczba przepracowanych godzin czy urlop.

Druga to wypoczynek podczas czasu wolnego po pracy, który powinniśmy aktywnie wykorzystać np. na rozładowanie stresu za pomocą łagodnego wysiłku fizycznego i właśnie do tego powinien zachęcać i angażować swoich pracowników pracodawca. Szczególnie teraz w okresie jesiennym, gdzie bardziej jesteśmy narażeni na chwiejny nastrój nie powinniśmy zapominać o aktywności fizycznej. Stres to nic innego jak nadmiar kortyzolu w organizmie, który można spalić wyłącznie poprzez ruch. W pracy możemy zaproponować naszym pracownikom krótką przerwę na ćwiczenia izometryczne, a po pracy ćwiczenia kardio. Pamiętajcie taki ruch powinien trwać minimum 20 minut dziennie, nie tylko dla przyjemności, ale w celach zdrowotnych. Pracodawca powinien angażować swoich pracowników do tego aby aktywnie spędzali czas po pracy, a my dodatkowo powinniśmy uśmiechać się do ludzi, przytulać do zwierząt, pielić ogródek, teraz jesienią np. grabić liście. Wszystko dobre, co pozwala spalić nadwyżkę kortyzolu. Brak życia po pracy jak wiemy, jest jedną z przyczyn wypalenia zawodowego, firmy które chcą uniknąć tego zjawiska powinny wspierać hobby pracownika i zachęcać go do dzielenia się swoimi pasjami wewnątrz organizacji, może dzięki temu rozbudzą pasję w innych współpracownikach. Wiele firm w obecnej sytuacji związanej z Covid-19 daje swoim pracownikom dodatkowy benefit w postaci możliwości skorzystania z terapii zdrowia psychicznego. To wielki i bardzo ważny krok w momencie wystąpienia również wypalenia zawodowego.

Podsumowując przeciwdziałanie czy zatrzymanie szczególnie na początkowym etapie wypalenia zawodowego jest jak najbardziej możliwe dzięki:

  • Zmniejszeniu obciążenia pracą.
  • Odwrócenie uwagi od pracy jako głównego zajecia w życiu.
  • Zaangażowanie do nowego zajęcia, które sprawia radość, zachęcenie do poszukiwania hobby czy uprawiania sportu.

Jak więc wiadać pracodawca ma wiele możliwości, aby wspierać pracowników w ich dobrostanie i wcale nie wydaje się to być trudne. Problem pojawia się wtedy, gdy praca staje się najistatniejszą wartością w życiu, dlatego warto angażować i wspierać swoich pracowników w rozwijaniu ich pasji i hobby czy kibicować w pokonywaniu sportowych wyzwań, a tym którzy są bardziej emocjonalni zapewnić dostęp do wizyty u psychologa. U szczęśliwego pracownika wzrasta poziom endorfin, który rzeczywiście pomaga uwolnić się od stresu i niweluje jego negatywne skutki. Dlatego tak ważne jest dostosowanie czynników tzw. „prewncyjnych” do indywidualnych potrzeb pracownika, należy dać mu możliwość wyboru najlepszego rozwiązania dostosowanego do jego aktualnej sytuacji.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry